Chinees is een van de oudste talen ter wereld. De eerste inscripties erop dateren uit het 2e millennium voor Christus. In de lange geschiedenis heeft de taal talloze vaste uitdrukkingen, spreekwoorden en gezegden opgenomen die de levenswijze van mensen, hun collectieve geest, denkwijze, normen en waarden, nationale tradities en alledaagse gewoonten weerspiegelen.
Alle uitdrukkingen kunnen worden verdeeld in twee soorten, die op hun beurt zijn onderverdeeld in verschillende ondersoorten.
Het eerste type is de zogenaamde “gereed uitdrukkingen” (成语 chéngyǔ), vaker gebruikt in geschreven taal, bestaande uit 4 karakters geschreven in de oude taal （文言 wényán）. Zonder woordenboek zijn ze soms moeilijk te begrijpen. Achter veel van hen staan kleine verhalen waarin de wijsheid en het harde werk worden in alle toonaarden geprezen, tegelijkertijd worden domheid en luiheid bekritiseerd en uitgelachen.
Neem bijvoorbeeld de uitdrukking “wacht op de haas onder de boom” (守株待兔 shǒu zhū dài tù).
Het volgende verhaal legt het uit:
“Er woonde eens een boer. Op zekere dag, toen hij in een veld aan het werk was, rende plotseling een haas voorbij, die per ongeluk tegen een boom aan vloog, zijn nek brak en stierf. De boer droeg de haas naar huis en z’n buikje volgegeten. ‘S Avonds dacht hij:’ Waarom zou ik in een veld ijverig werken als ik hazen onder een boom kan oppakken en zorgeloos kan leven? ‘ Sindsdien stopte hij met werken en zat hij elke dag onder een boom te wachten op hazen.”
Hier wordt een lui boer uitgelachen die niet wil werken, maar hoopt op plotseling geluk.
Een ander voorbeeld: “een merkteken aan boord maken om een zwaard te vinden”( 刻舟求剑 kè zhōu qiú jiàn). Iemand, die in een boot de rivier overstak, liet per ongeluk een kostbaar zwaard in het water vallen. Hij heeft gehaast een inkeping aan boord van de boot gemaakt op de plaats waar het zwaard in het water viel, in de hoop vervolgens zijn zwaard door deze inkeping te vinden. Dit idioom lacht mensen, die de werkelijke situatie niet begrijpen, uit.
Een ander type uitdrukkingen zijn spreuken en gezegden die gemakkelijk op het gehoor kunnen worden waargenomen. Ze kunnen worden begrepen zonder aanvullende uitleg, vooral omdat ze lijken op bekende uitdrukkingen in andere talen:
«花好月圆 (huā hǎo yuè yuán) De bloemen zijn mooi en de maan is rond”
Vergelijk: “ Rozegeur en maneschijn”
«有志竟成 ( yǒu zhì jìng chéng) Wie de wil heeft zal slagen”
Vergelijk: “Waar een wil is, is een weg.”
«先得 先得 (xiān dào xiān dé) Wie eerst komt, verkrijgt het eerst.”
Vergelijk: ”Die eerst komt, het eerst maalt.”
Sommige spreuken weerspiegelen de Chinese realiteit, maar zijn vrij transparant en gemakkelijk te begrijpen:
“挂 羊头 ， 卖 狗肉 (guà yáng tóu, mài gǒu ròu) “Een lamshoofd [boven de toonbank] ophangen en hondenvlees verkopen”, dat wil zeggen, kopers misleiden, onder valse vlag varen.
“不入 虎穴 焉得 虎子 (bù rù hǔ xué, yān dé hǔ zǐ ) Zonder het tijgerhol binnen te gaan, krijg je geen tijgerwelp”, dat wil zeggen, zonder risico te nemen, bereik je niets.
Zoals bekend, China heeft altijd groot belang gehecht aan gezondheid, levensduur en geneeskunde, er zijn veel gezegden over dit onderwerp, bijvoorbeeld:
“冬 吃 萝卜夏 吃 姜 ， 不 劳 医生 开药方”: “ Als u in de winter radijs eet en gember in de zomer, dan hoeft de arts u geen medicijnen voor te schrijven”.
Vergelijk: “Een appel per dag houdt de dokter weg” of “One apple a day keeps the doctor away”(en.)
Of:
“明哲保身” : “Wijze man zorgt voor zijn lichaam”
Over onze huidige situatie, de coronovirus pandemie, kunnen we de uitdrukking “ 病 来 如 山 倒 ， 病 去 如 抽丝 “ zeggen, wat letterlijk betekent: “de ziekte komt plotseling, zoals een berg instort; de ziekte gaat weg heel langzaam , zoals een zijdedraad van een spinmachine zich uitstrekt .”
Maar het belangrijkste is om niet te vergeten dat : “否极泰来 “ dat wil zeggen, “vreugde komt na verdriet”, “ geluk komt na mislukkingen”.
Tot slot zeg ik dat Chinees leren erg interessant is, de taal wordt voortdurend bijgewerkt, er komen nieuwe woorden, nieuwe uitdrukkingen, de verhalen over het ontstaan van oude spreuken worden vergeten, dus als je ineens wilt weten waarom in het Chinees “azijn drinken” betekent “jaloers zijn”, ” koeienhuid opblazen” betekent “opscheppen, zich beroemen” en “ strakke schoenen dragen” betekent “een misleiding blootleggen”, dan ben je van harte welkom bij Chinese cursussen in september.